Hoe oud is een deur?

Hoe oud is een deur?

In 2005 heeft een onderzoek plaatsgevonden op een aantal kenmerken van zeventig verschillende deuren. De uitkomst gaf meer duidelijkheid in de richtlijnen voor datering. De resultaten van het onderzoek zijn in een artikel in het jaarboek Hervonden Stad (10) 2005 beschreven door Lilian Verschoor.

Kenmerken van een paneeldeur

00deur1 deurstijl
2 regel
3 dorpel
4 bossing
5 kussen
6 paneel
7 profiel
8 gesloten pengatverbinding

Enkele richtlijnen om een deur te kunnen dateren zijn:

1. de hoeveelheid panelen (a) en indeling van de deur (b)

2. het profiel in de deur (a) maar ook in het kozijn (b)

3. het materiaalgebruik: houtsoort (a), hang- en sluitwerk (b), verbindingen (c).
Met deze gegevens kan niet met zekerheid gezegd worden hoe oud de deur is. Onder andere moet men ook letten op:
- de plaats van een pand (binnen of buiten de bebouwde kom, stad of dorp)
- het bouwjaar van een pand
- de mogelijkheid van hergebruik van een deur.

1a. De hoeveelheid panelen 
- 17e eeuw: veel panelen (zes, acht of meer) 
- 18e en 19e eeuw: één en twee panelen
- vanaf 1850: één, twee en drie panelen
- vanaf 1900: ook vier, vijf, zes en acht panelen.

1b. De indeling 
- vóór 1850: brede deurstijlen; dunne binnendeuren
- circa 1905: panelen met bossing worden vervangen door platte panelen; meerdere vlakke panelen of een raam met roedeverdeling boven in de deur (zogenaamde bovenlichtdeur)
- vanaf 1921 (fabrieksmatig gefabriceerde deur, de Bruynzeeldeur): bovenlichtdeur ook zonder roedeverdeling.

2a. Het profiel in deur 

- 17e eeuw: stompe profielen of omgaande profielen

- 18e eeuw: lang kwartrond of ovaal kwartrond profiel en rechtopstaand hol profiel 

- 19e eeuw: veelvuldig gebruik van diverse profielen
- begin 20e eeuw: korte periode met hoekige profielen.
Overzicht van de verschillende profielen

2b. Het profiel in kozijn 

- zwaar geprofileerde lijsten met bol en hol profiel rondom paneeldeuren zijn ouder dan strak geprofileerde lijsten
- tweepaneeldeur in een strak recht kozijn is een herplaatste deur.

3a. Het materiaalgebruik houtsoort 

- 17e eeuw: eikenhout
- vanaf 18e eeuw: eikenhout of grenen of vurenhout of een combinatie van houtsoorten
- vanaf 1921 (Bruynzeeldeur): een combinatie van vuren regels en berkenhouten panelen.

3b. Het materiaalgebruik hang- en sluitwerk 
- tot in de eerste kwart van de 20e eeuw: knieren (bochtscharnieren)
- laat 19e eeuw en begin 20e eeuw: paumelles en knieren
- vanaf 1921 (Bruynzeeldeur): paumelles en bladscharnieren.

3c. Het materiaalgebruik verbindingen 

- tot en met eerste kwart 20e eeuw: gesloten pengatverbinding met toognagels
- vanaf eerste kwart 20e eeuw: gesloten pengatverbinding met spieën of met kruisspijkers en zwaluwstaartverbinding met deuvels, zoals bij Bruynzeeldeur.

Oude bouwmaterialen

deuren-uitsnede kl

Monument & Materiaal heeft een grote, rijk gevarieerde voorraad aan bouwmaterialen afkomstig van sloop en/of schenkingen. Deze bouwmaterialen zijn beschikbaar voor restauraties van monumenten en andere karakteristieke panden die voor 1955 zijn gebouwd.

Door actief te verzamelen is permanent voorraad aanwezig, zoals: binnen- en buitendeuren, schouwen, glas-in-lood, traponderdelen, hang- en sluitwerk, tegels etc.

Dit materiaal wordt tegen een redelijke vergoeding geleverd aan particulieren en bedrijven in de drie noordelijke provincies. Voorwaarde is dat het materiaal en het pand in tijd en stijl met elkaar overeenkomen.

Voorbeelden herplaatsing

Rentenierswoning uit 1860-1880 te Kolham

In 2001 heeft de eigenaar van het huis een houten schouw gekocht bij de Stichting Monument & Materiaal. De schouw is afkomstig uit de voormalige Fromaborg te Wirdum. Deze borg is in 1997 gesloopt. De geschilderde gemarmerde schouw uit circa 1850 - 1870 is nog helemaal in originele staat. Daarnaast heeft de eigenaar al eerder bij de Stichting houten buitenluiken en een ombouw voor de voordeur gekocht.

 kolham1
Rentenierswoning
 kolham4
Schouw
 kolham2
 Buitenluiken
 kolham3
 Voordeur met ombouw

 

Overzicht bouwmaterialen

De verschillende categorieen bevatten voorbeelden van de voorraad. Niet alle voorraad is afgebeeld. Zo beschikt Monument & Materiaal over meer dan duizend deuren. Verkocht materiaal wordt zo spoedig mogelijk van de website verwijderd; desondanks kan afgebeeld materiaal (zeer recentelijk) verkocht blijken te zijn.

Lees meer...

Voorwaarden bij verkoop van bouwmaterialen

Bouwmaterialen worden verkocht in de staat waarin deze zich bevinden (geen reparatie/geen restauratie)

Bouwmaterialen worden niet teruggenomen of geruild (alleen bij hoge uitzondering binnen veertien dagen minus 10% en alleen als dit van tevoren is overeengekomen)

{backbutton}

Subcategorieën

Corona

In verband met de corona-maatregelen hanteert Stichting M & M bij de verkoop van oude bouwmaterialen op dit moment een aangepaste werkwijze.

Bent u op zoek naar bepaalde bouwmaterialen, stel uw vraag dan via de mail en vermeld daarbij zoveel mogelijk relevante gegevens (zoals bouwjaar huis, gewenste afmetingen, paneelindeling bij deur, uw contactgegevens). Wij zoeken dan passend bouwmateriaal voor u op en sturen u een voorstel voorzien van afbeeldingen retour. Een bezoekafspraak (bij voorkeur op dinsdag of woensdag) kan daarna via de mail of telefonisch gemaakt worden.

Een algemene rondleiding is op dit moment niet mogelijk.

Telefoon: 050 – 314 62 46

Email: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.